Oplichting op Facebook Marketplace: trucs en tegenzetten

Oplichting op Facebook Marketplace volgt bijna altijd hetzelfde patroon: het aanbod is te mooi, en de ander wil dat je betaalt of verstuurt voordat je iets kunt controleren. Een paar regels houden je buiten schot. Bekijk het product zelf en betaal contant, gebruik bij verzending alleen een beschermde betaalmethode, open geen linkjes uit de chat en geef nooit codes door die je per sms krijgt.

Er is één groot verschil met Marktplaats. Meta beschrijft zijn aankoopbescherming alleen voor aankopen die je via Facebook zelf betaalt. Producten die je persoonlijk tegen contant geld ophaalt of met een andere betaalmethode tussen particulieren betaalt, vallen erbuiten. Bij de gewone handel in Messenger heb je dus niets wat lijkt op Kopersbescherming bij Betalen en Verzenden via Marktplaats.

Dat het om echte schade gaat, liet de politie in Rotterdam zien. In maart 2025 meldde ze aanhoudingen van jongeren in een onderzoek naar twaalf oplichtingszaken via Facebook Marketplace, met steeds dezelfde werkwijze. Kopers kregen in plaats van het bestelde product een pakket met stenen of afval.

Wij bouwen bij katitrust een camera-app waarmee verkopers een actuele foto van hun spullen controleerbaar maken. Daarom kijken we goed naar hoe oplichters met foto's en betalingen sjoemelen. Hieronder lees je de bekendste trucs voor kopers en verkopers en de eerste stappen als het al mis is gegaan. De trucs op het grootste Nederlandse platform vind je in ons overzicht van oplichting op Marktplaats.

Oplichting op Facebook Marketplace herkennen: de signalen op een rij

Oplichting op Facebook Marketplace herken je aan een combinatie van signalen: een prijs ver onder de marktwaarde, haast en vooruitbetalen met een overboeking, een Tikkie of PayPal “Vrienden en familie”. Daar komen bij: het verzoek om naar WhatsApp te gaan, linkjes naar een zogenaamde betaal- of verzendpagina en vragen om codes die per sms binnenkomen. Een linkje of zo'n codevraag is al genoeg om te stoppen.

• Te mooie prijs: het product kost veel minder dan vergelijkbare advertenties.
• Aanbetaling om te reserveren: je moet betalen voordat je het product hebt gezien.
• Alleen overmaken: ophalen en beschermd betalen wijst de verkoper af met een verhaal.
• Weg uit Messenger: de ander wil meteen verder via WhatsApp, sms of e-mail.
• Linkjes en QR-codes: daarmee moet je betalen, geld “ontvangen” of een zending volgen.
• Codes per sms: iemand vraagt je een code voor te lezen die net op je telefoon binnenkwam.
• Profiel klopt niet: het account is nieuw, bijna leeg of biedt ineens heel andere spullen aan dan vroeger.

Meta beschrijft deze patronen zelf in zijn hulp over oplichting op Facebook Marketplace: nepbetaalbewijzen, te veel betaald geld dat je moet terugsturen, vragen om codes en het verzoek om Messenger te verlaten, vooral vroeg in het gesprek. Eén signaal bewijst nog geen oplichting. Zie je er twee tegelijk, betaal dan niets en verstuur niets tot je twijfels weg zijn.

Is Facebook Marketplace betrouwbaar zonder Kopersbescherming?

Op Marktplaats en Vinted kan de betaling via het platform lopen, dat het geld vasthoudt tot het product binnen is. Bij de handel in Messenger ontbreekt dat vangnet. Meta koppelt zijn aankoopbescherming aan betalen via Facebook en sluit producten die persoonlijk tegen contant geld of via andere betaalmethoden tussen particulieren worden geruild, uitdrukkelijk uit.

Voor jou betekent dat: elke betaling regelen jullie zelf, en bescherming komt alleen van de betaalmethode die je kiest. Contant bij ophalen is voor beide kanten meestal het eenvoudigst, omdat product en geld tegelijk van eigenaar wisselen. Bij verzending blijft PayPal met de optie “Goederen en services” over.

Een voordeel van Facebook is het echte profiel achter veel advertenties. Je ziet sinds wanneer iemand lid is, wat het profiel laat zien en hoe andere kopers de verkoper hebben beoordeeld. Meta raadt aan om profiel en beoordelingen te bekijken voordat je afspreekt. Vertrouw daar niet blind op, want oplichters gebruiken ook gekaapte accounts met een lange geschiedenis. Hoe je iemand grondig natrekt, ook via de politie, lees je in verkoper op Marktplaats checken: de stappen werken op Facebook net zo.

Vooruitbetalen en aanbetalingen: de bekendste oplichting bij kopen

Het vaakst treft het kopers: je betaalt, en het product komt nooit, of er zit iets anders in de doos. Op Facebook Marketplace hoort er meestal een verhaal bij. Er staan zogenaamd andere gegadigden in de rij, dus een aanbetaling moet het product reserveren. Of de verkoper zit voor zijn werk in het buitenland en verstuurt alleen na een overboeking.

Extra duur wordt het bij grote spullen die je niet zomaar meeneemt: meubels, keukens, auto's of woningen. Meta raadt uitdrukkelijk af om een borg of aanbetaling te doen voor een woning of auto voordat je hebt vastgesteld dat het aanbod echt is. Voor meubels en keukens geldt wat ons betreft hetzelfde: eerst zien, dan betalen. Meer signalen staan in oplichting huurwoning en oplichting bij auto kopen.

Geld dat je eenmaal hebt overgemaakt, krijg je moeilijk terug. Volgens de Betaalvereniging zijn veel betalingen onherroepelijk, en alleen de ontvanger kan ze terugbetalen. Een betaalverzoek zoals een Tikkie geldt daarbij als gewone overboeking. De IBAN-Naam Check van je bank waarschuwt als naam en rekeningnummer niet bij elkaar passen, maar of het aanbod echt is, controleert hij niet.

PayPal “Vrienden en familie” en Tikkie: snel, maar zonder bescherming

Een geliefde variant van vooruitbetalen loopt via PayPal. De verkoper vraagt om een betaling via “Vrienden en familie”, omdat dat sneller zou gaan of geen kosten heeft. PayPal zegt zelf dat je zo'n verzoek bij een aankoop moet weigeren: de PayPal Aankoopbescherming geldt voor betalingen voor “Goederen en services”, niet voor vrienden en familie. Bij een verzonden product op Facebook is die optie vaak je enige vangnet.

Met een Tikkie of een ander betaalverzoek van een onbekende ben je net zo kwetsbaar. Het geld staat meteen bij de ander, en terughalen kan alleen als die meewerkt. Gebruik betaalverzoeken dus alleen bij mensen die je kent, of nadat je het product in handen hebt gehad. Waarom de PayPal-truc zo goed werkt en wat je na een betaling nog kunt proberen, lees je in PayPal vrienden en familie.

Nepadvertenties, gehackte profielen en gestolen foto's

Veel nepadvertenties tonen spullen die de aanbieder helemaal niet heeft. De foto's komen uit andere advertenties, uit webwinkels of tegenwoordig ook uit een AI-beeldgenerator. Met zoeken op afbeelding via Google Lens of TinEye zie je vaak binnen een minuut of een foto al ergens anders staat. Vind je niets, dan is dat geen geruststelling: nieuwe of gegenereerde beelden leveren meestal geen treffers op.

Duikt dezelfde foto op in een echte advertentie, dan kan er driehoeksoplichting achter zitten. Je betaalt dan een nietsvermoedende derde, die het product naar de oplichter stuurt. Aan het eind zijn jullie allebei de dupe.

Een eigen risico op Facebook zijn gehackte accounts. Heeft een profiel jarenlang vakantiefoto's geplaatst en biedt het ineens meerdere nieuwe smartphones aan, wees dan voorzichtig, ook als je de persoon kent. Check het via een ander kanaal, bijvoorbeeld met een telefoontje. Vraag daarnaast om een actuele foto van een detail dat niet in de advertentie staat: de achterkant, het serienummer of de oplader. Wie het product niet heeft, kan het ook niet fotograferen.

Oplichting op Facebook Marketplace als verkoper: nepkoeriers en betaallinkjes

Ook wie op Facebook Marketplace verkoopt, is doelwit. De trucs lijken op die van Marktplaats, alleen lopen ze via Messenger en WhatsApp:

• Het betaalverzoek van 1 cent: de “koper” wil je naam controleren en stuurt een linkje dat naar een nagemaakte bankpagina leidt.
• Nepbetaling: in plaats van geld komt er een screenshot van een overboeking of een nep-bank-app.
• Nepkoerier: een koper laat het product ophalen door een zogenaamde koeriersdienst, die eerst geld wil zien.
• Te veel betaald: de koper betaalt zogenaamd te veel en vraagt je het verschil terug te storten.
• Code per sms: iemand wil controleren of je echt bent en vraagt om een code die net binnenkwam.

Bij de nepkoerier krijg je volgens de Fraudehelpdesk een mail dat je eerst moet betalen, bijvoorbeeld voor een verzekering. Dat moet in euro's of met cadeaukaarten en prepaidkaarten, waarvan je de codes moet doorgeven. Soms moet je een formulier invullen met je naam, adres en de inloggegevens van je bank. Het pakje wordt nooit opgehaald, of de koerier neemt het mee zonder dat er geld komt.

Achter het betaalverzoek van 1 cent zit volgens de Fraudehelpdesk een nepsite: wat je daar invult, gebruikt de oplichter om in te loggen bij je bank. Een code die je voorleest, kan op dezelfde manier je WhatsApp of Facebook openen. Geef het product dus pas mee als het geld echt op je rekening staat, en controleer dat in je eigen bank-app. Alle trucs tegen verkopers met de tegenzetten vind je in Marktplaats-oplichting door kopers: op Facebook werken ze hetzelfde.

Veilig kopen en verkopen op Facebook Marketplace: vijf gewoontes

De meeste trucs lopen vast op een paar gewoontes. Ze passen bij de adviezen van Meta en de Fraudehelpdesk hierboven:

1. Blijf in Messenger: regel alles via Facebook en geef je telefoonnummer of e-mailadres niet zomaar weg.
2. Ophalen en ter plekke bekijken: zet het product aan en probeer het uit voordat er geld van eigenaar wisselt.
3. Contant bij ophalen, beschermd bij verzending: gebruik PayPal “Goederen en services”, nooit een overboeking aan een onbekende.
4. Geen linkjes, QR-codes of codes: betalingen controleer je in je eigen bank- of PayPal-app.
5. Neem de tijd: wie haast maakt, heeft daar meestal een reden voor, en een serieuze verkoper wacht ook een dag.

Voor dure spullen is een drukke openbare plek of iemand die meegaat wat ons betreft een verstandige voorzorg. Moet je toch met verzending kopen, kijk dan extra goed naar profiel, foto's en betaalgegevens voordat je betaalt. Welke betaalmethode wanneer past, zetten we op een rij in Marktplaats veilig betalen. De regels voor PayPal daarin gelden op Facebook net zo.

Het product controleren met een actuele foto en controlecode

Bij verzending blijft een gat: je ziet het product pas als je al hebt betaald. Een actuele foto waarvan je de herkomst kunt controleren, maakt dat gat kleiner. Daarvoor ontwikkelen we katitrust. De verkoper fotografeert het product direct in de katitrust-app, en foto's uit de galerij kun je daar niet uploaden. Elke opname krijgt een controlecode, die de verkoper je in Messenger stuurt.

Vul je de code in, dan zie je de originele foto, wanneer hij is gemaakt en ongeveer waar, tot op zo'n 10 km nauwkeurig. Die plaats kun je vergelijken met de advertentie. De foto zegt het meest als je vraagt om iets wat niet in de advertentie staat. Hoe je daar in de chat om vraagt, zie je op onze pagina product controleren voordat je betaalt. Een code is te controleren tot 24 uur na de opname.

De grenzen horen erbij. De code laat zien dat het bestand sinds de opname niet is veranderd. Van wie het product is, wie de foto heeft gemaakt en of het apparaat werkt, laat hij niet zien. De app is gratis en voor Android te vinden in Google Play, de iPhone-versie komt binnenkort. Vraagt een koper jou om een code, dan staan de stappen op Iemand vraagt je om een controlecode?.

Facebook Marketplace-fraude melden en aangifte doen

Heb je al betaald of iets verstuurd, handel dan snel. Deze stappen helpen:

1. Bel je bank of PayPal: meteen, zeker als je inloggegevens of pasgegevens op een nepsite hebt ingevuld.
2. Leg bewijs vast: screenshots van de advertentie, het profiel met de link ernaar, het gesprek en je betaalbewijs.
3. Meld het bij Facebook: meld advertentie en profiel via de meldknop, zodat Meta ze kan controleren.
4. Doe aangifte: online bij de politie met je DigiD.
5. Meld het bij de Fraudehelpdesk: die geeft advies en verwijst je door.

Na een overboeking kan je bank het geld bij de ontvanger terugvragen, maar alleen met een kopie van je aangifte. Volgens de Betaalvereniging moet de overboeking minder dan 13 maanden oud zijn, en krijgt de ontvanger 21 dagen om te reageren. Gebeurt er niets, dan mag de bank naam en adres doorgeven, alleen om een civiele procedure te starten. Een garantie op je geld is het niet.

Toch doen weinig slachtoffers aangifte. Volgens de Veiligheidsmonitor 2025 van het CBS deed 14,3 procent van de slachtoffers van aankoopfraude aangifte bij de politie. Zonder aangifte kan je bank niets terugvragen. Wat je per betaalmethode nog kunt doen, lees je in ons artikel over opgelicht via Marktplaats: wat nu. De stappen gelden voor Facebook net zo.

Veelgestelde vragen over oplichting op Facebook Marketplace

Heeft Facebook Marketplace Kopersbescherming?

Niet bij de gewone handel tussen particulieren. Meta beschrijft zijn aankoopbescherming alleen voor aankopen die je via Facebook betaalt. Ophalen tegen contant geld en betalingen via andere diensten vallen erbuiten. Bescherming komt dus van je betaalmethode: contant bij ophalen na het uitproberen, of PayPal “Goederen en services” bij verzending.

Is Facebook Marketplace betrouwbaarder dan Marktplaats?

Niet per se. Facebook laat vaak een echt profiel met geschiedenis zien, Marktplaats biedt met Betalen en Verzenden een eigen betaalroute met Kopersbescherming. Op allebei is ophalen met contante betaling na het uitproberen het eenvoudigst, en vooruitbetalen aan een onbekende het riskantst.

Waarom vraagt een koper om 1 cent over te maken?

Het is een bekende truc. De “koper” zegt bang te zijn voor oplichting en wil via een overschrijving van 1 cent je naam zien. Het linkje leidt volgens de Fraudehelpdesk naar een nepsite die op je bank lijkt, en wat je daar invult, gebruikt de oplichter. Ga er niet op in.

Waarom wil een koper mijn telefoonnummer?

Meta noemt een snelle overstap naar WhatsApp, sms of e-mail een waarschuwingssignaal. Met je nummer kunnen oplichters je nepbetaallinkjes sturen of vragen om codes die per sms binnenkomen. Blijf in Messenger tot jullie het eens zijn over prijs en overdracht, en geef codes nooit door.

Kun je als verkoper opgelicht worden op Facebook Marketplace?

Ja. Typisch zijn betaallinkjes waarmee je zogenaamd je geld ontvangt, nepbetaalbewijzen, te veel betaald geld en vooruitbetalen voor een koerier. Geef het product pas mee of verstuur het pas als het geld in je eigen bank- of PayPal-app staat, en open geen linkjes of QR-codes van kopers.

Waar meld je oplichting op Facebook Marketplace?

Meld advertentie en profiel bij Facebook via de meldknop. Is er geld weg, bel dan meteen je bank of PayPal en doe online aangifte bij de politie met je DigiD. Leg vooraf screenshots vast van advertentie, profiel en gesprek, en meld het ook bij de Fraudehelpdesk.

Conclusie: oplichters op Marketplace verliezen het van geduld

Bijna elke vorm van oplichting op Facebook Marketplace heeft je geld of je spullen nodig voordat je iets kunt controleren. Omdat je bij de handel in Messenger geen Kopersbescherming hebt, ligt de bescherming bij jou: ophalen en contant betalen, bij verzending PayPal “Goederen en services”, geen linkjes, geen codes en geen haast.

Als verkoper geldt dezelfde rust: niets gaat de deur uit voordat het geld echt op je rekening staat. Wie daarnaast om een actuele, controleerbare foto vraagt of er zelf een stuurt, maakt eerlijke handel makkelijker en oplichters het leven moeilijker.