Kapora dolandırıcılığı: kiralık ev ilanında 8 uyarı işareti

Kapora dolandırıcılığı kiralık ev ilanlarında hep aynı kalıbı izler: Piyasanın altında bir kira, çok güzel fotoğraflar ve evi şu an gösteremeyen bir ev sahibi. “Çok soran var” denir ve evi ayırtmak için kapora istenir. Kapora gönderildikten sonra ev sahibi ortadan kaybolur ya da ev zaten başkasınındır. Evi bizzat görmeden, gerçek sahibini ya da yetkili emlakçıyı doğrulamadan ve sözleşmeyi imzalamadan kimseye kapora gönderme.

Kiralık ev bulmak zaten stresli. Dolandırıcılar da tam olarak bu aceleyi ve rekabeti kullanır. KatiTrust'ta ilan fotoğraflarının ne zaman çekildiğini ve sonradan değişmediğini gösterebilen bir kamera uygulaması geliştiriyoruz. Ev ilanlarında fotoğraflar çoğu zaman başka bir ilandan kopyalanır. Aşağıda kiralık ev dolandırıcılığının nasıl işlediğini, uyarı işaretlerini, bir ilanı ve ev sahibini nasıl kontrol edeceğini ve kapora gönderdiysen ne yapacağını bulacaksın.

Kapora dolandırıcılığı nasıl anlaşılır: uyarı işaretleri bir bakışta

Kiralık ev dolandırıcılığının çoğu birkaç tanıdık işaretle kendini ele verir. Şunlardan ikisi bir aradaysa dur:

1. Fazla uygun kira: Bölgedeki benzer evlerden belirgin şekilde ucuz.
2. Evi gösteremeyen ev sahibi: Başka bir şehirde, yurt dışında ya da “çok yoğun”.
3. Görmeden kapora: Evi ayırtmak için önceden kapora ya da ilk kira isteniyor.
4. Acele: “Bugün karar vermezsen başkasına veririm.”
5. Başkasının hesabı: Kapora ev sahibinin değil, bir akrabanın ya da tanıdığın IBAN'ına isteniyor.
6. Kopyalanmış fotoğraflar: Aynı fotoğraflar başka bir ilanda, başka bir fiyat ya da başka bir telefon numarasıyla çıkıyor.
7. Belge eksikliği: Ev sahibi tapu, kimlik ya da emlakçı yetki belgesi göstermekten kaçınıyor.
8. Uygulama dışında iletişim: İlan sitesindeki mesajlaşma yerine hemen WhatsApp'a geçme isteği.

Kapora istenmesi tek başına her zaman dolandırıcılık değildir. Evi gördüğün, ev sahibini ya da emlakçıyı doğruladığın ve sözleşme şartları netleştiğinde bir kapora makul olabilir. Sorun, evi hiç görmeden ve kimseyi doğrulamadan yapılan ödemelerdir. Diğer ikinci el tuzaklarının genel işaretlerini sahibinden dolandırıcılığı rehberimizde topladık.

Kiralık ev dolandırıcılığı nasıl işler: kopyalanmış ilanlar ve olmayan evler

Kiralık ev dolandırıcılığının en yaygın biçimi kopyalanmış ilandır. Dolandırıcılar özellikle ilgi gören, iyi fotoğraflanmış ve uygun konumdaki evleri seçer. Dolandırıcı gerçek bir kiralık ya da satılık ev ilanının fotoğraflarını ve açıklamasını alır, kirayı düşürür ve kendi iletişim bilgileriyle yeniden yayımlar. Ev gerçektir, ama ona yazan kişinin evle hiçbir ilgisi yoktur.

Bir başka biçim, hiç var olmayan evlerdir. Fotoğraflar bir otel, bir site reklamı ya da yapay zekayla üretilmiş görsellerden gelir. Adres ya yanlıştır ya da hiç verilmez. Bu ilanlar özellikle öğrenci şehirlerinde, yaz aylarında ve ev bulmanın zor olduğu dönemlerde artar. Okulların açılmasından önceki haftalar, ev arayan öğrenciler ve aileleri için en riskli dönemlerdendir.

Her iki biçimde de amaç aynı: evi göstermeden, sözleşme imzalamadan ve kimliği doğrulanmadan para almak. Bu yüzden asıl kural, evi ve onu kiraya veren kişiyi gerçekten görmektir.

Evi gösteremeyen ev sahibi: uzakta ve acelesi var

Kapora dolandırıcılığında ev sahibi hemen hemen her zaman evi gösteremez. Yurt dışında çalışıyordur, başka bir şehre taşınmıştır, hastanededir ya da çok yoğundur. Bazen anahtarı kargoyla göndermeyi ya da bir “yakınının” evi dışarıdan göstermesini teklif eder. Ama içeri girmek, ancak kapora yatırıldıktan sonra mümkündür.

Buna bir de acele eklenir. “Bu kirayla ev bir günde gider”, “Şu an üç kişi daha görüşüyor” gibi cümleler, düşünmeden ödemen için kurulur. Bize göre gerçek bir ev sahibi, ciddi bir kiracı adayına evi göstermek için zaman bulur. Evi göstermeyen biriyle anlaşma yapma.

Kopyalanmış ve düzenlenmiş ilan fotoğrafları: önce resimlere bak

İlan fotoğrafları çoğu zaman ilk ipucunu verir. Fotoğraflarla görselle arama yap. Aynı fotoğraflar başka bir sitede, başka bir şehirde, başka bir fiyatla ya da bir otel sayfasında çıkıyorsa dur. Bir emlak sitesinde ve bir sosyal medya ilanında aynı ev farklı iletişim bilgileriyle görünüyorsa, gerçek sahibine ilk ilandaki bilgilerden ulaşmaya çalış.

Fotoğraflar düzenlenmiş de olabilir: rutubet lekeleri, yıpranmış zeminler ya da pencerenin önündeki inşaat silinmiş, manzara güzelleştirilmiş. Bu her zaman bir dolandırıcılık değildir, ama gördüğün evin ilandakiyle aynı olmasını beklemek hakkın. Düzenleme izlerini nasıl bulacağını bir fotoğrafın photoshop olduğunu nasıl anlarız yazımızda anlattık.

Sahte emlakçılar ve sahte ev sahipleri: kiralık ev dolandırıcısı nasıl anlaşılır

Bazı dolandırıcılar kendini emlakçı olarak tanıtır. Türkiye'de taşınmaz ticaretiyle uğraşan işletmelerin Ticaret Bakanlığı'ndan yetki belgesi alması zorunlu. Bakanlığın sıkça sorulan sorular sayfasına göre başvurular Taşınmaz Ticareti Bilgi Sistemi üzerinden yapılıyor. Kendi evini kiraya veren bir kişinin ise yetki belgesi alma zorunluluğu yok.

Bir emlakçıyla çalışıyorsan yetki belgesi numarasını ve ofisinin adresini iste ve ofisi ziyaret et. Ev sahibiyle doğrudan çalışıyorsan, tapudaki ismin kimlikteki isimle uyuşup uyuşmadığına bak. Kaporayı ya da kirayı ev sahibinin kendi adına olmayan bir hesaba göndermeni isteyen biri ciddi bir uyarı işaretidir. Kiralık hesapların nasıl çalıştığını IBAN dolandırıcılığı yazımızda anlattık.

sahibinden, Emlakjet ve sosyal medyada kiralık ev dolandırıcılığı

Kiralık ev ilanları en çok sahibinden.com'da, Emlakjet ve Hepsiemlak gibi emlak sitelerinde ve Facebook grupları ile Instagram sayfalarında yayımlanıyor. Emlak sitelerinde ilanı veren hesabın geçmişine, diğer ilanlarına ve iletişim bilgilerine bak. Sosyal medya gruplarında ise ilanı verenin kim olduğunu doğrulamak daha zor, bu yüzden daha dikkatli ol.

Bir ilan sitesinde gördüğün bir evle ilgili yazışmayı sitenin kendi mesajlaşma sistemi içinde tut. Seni hemen WhatsApp'a çeken ve ilan numarası yerine yalnızca fotoğraf gönderen biri, ilanın gerçek sahibi olmayabilir. Yaz tatili için kiralık evlerde ise ayrı kurallar geçerli: Bunları tatil dolandırıcılığı rehberimizde anlattık.

Kiralık evin gerçek olup olmadığını nasıl kontrol edersin: adım adım

Kapora göndermeden önce şu adımları uygula:

1. Evi bizzat gör: İçini, ev sahibi ya da yetkili emlakçıyla birlikte gez.
2. Kimliği ve tapuyu karşılaştır: Kiraya veren kişinin tapudaki malik olup olmadığını ya da onun adına yetkili olup olmadığını sor.
3. Emlakçıyı doğrula: Yetki belgesi numarasını iste ve ofisini ziyaret et.
4. Fotoğrafları ara: İlan fotoğraflarıyla görselle arama yap.
5. Fiyatı karşılaştır: Bölgedeki benzer ilanlara bak.
6. Sözleşmeyi oku: Kira bedeli, depozito ve teslim şartları yazılı olsun.
7. Ödemeyi ev sahibinin hesabına yap: Hesap sahibinin adı sözleşmedeki isimle uyuşmalı.

Kimlik fotokopini ya da maaş bordrolarını, evi görmeden ve kiraya veren kişiyi doğrulamadan gönderme. Bu belgeler kötüye kullanılabilir. Kiraya verenin kimliğini doğruladıktan ve sözleşmeyi gördükten sonra paylaş.

Sözleşmeden sonra: teslimi belgele ve depozitonu koru

Gerçek bir ev bulduğunda iş bitmez. Taşınırken evin durumunu belgelemek, sonradan çıkabilecek depozito tartışmalarında seni korur. Her odayı fotoğrafla, mevcut hasarları not et ve bir teslim tutanağı hazırla. Nasıl yapıldığını ev teslim tutanağı rehberimizde anlattık.

Türk Borçlar Kanunu'na göre konut kiralarında güvence bedeli üç aylık kirayı aşamaz ve para olarak verilmişse bir bankada vadeli tasarruf hesabına yatırılır. Ayrıntıları ve depozitonu nasıl geri alacağını kira depozitosu rehberimizde bulabilirsin.

KatiTrust ile teslim fotoğraflarını doğrudan uygulamada çekersin ve her çekim bir doğrulama kodu alır. Ev sahibi ya da bir hakem, kodu tarayıcıda ücretsiz kontrol eder ve fotoğrafların o gün çekildiğini, sonradan değiştirilmediğini görür.

Kapora dolandırıcısına ödeme yaptıysan şimdi ne yapmalısın

Kapora gönderdiysen ve ev sahibi ortadan kaybolduysa hızlı davran. Daha fazla ödeme yapma. Bankanla hemen iletişime geç, dolandırıcılığı anlat ve işlemin dökümünü iste. İlanın, yazışmaların, IBAN'ın ve alıcı adının ekran görüntülerini al. İlanı yayımlandığı siteye şikâyet et, böylece aynı ilan başka ev arayanları hedef alamaz. Ev sahibi seni yeni bir hikâyeyle arayıp “kaporayı iade etmek için” bir ücret isterse ödeme yapma: Bu aynı dolandırıcılığın devamıdır.

Ardından suç duyurusunda bulun. Kiralık ev dolandırıcılığını nereye ve nasıl bildireceğini, başvuruda hangi belgelerin işine yarayacağını emlak dolandırıcılığı şikâyet rehberimizde adım adım anlattık.

Sıkça sorulan sorular: kapora dolandırıcılığı

Kapora dolandırıcılığı nasıl işler?

Dolandırıcı gerçek ya da var olmayan bir kiralık ev için uygun bir kirayla ilan verir, evi gösteremeyeceğini söyler ve evi ayırtmak için kapora ister. Kapora gönderildikten sonra ya ortadan kaybolur ya da yeni ücretler ister. Ev ya başkasınındır ya da hiç yoktur.

Kiralık ev dolandırıcısı nasıl anlaşılır?

Evi göstermekten kaçınan, acele ettiren, kaporayı başkasının hesabına isteyen ve tapu, kimlik ya da yetki belgesi göstermeyen biri ciddi şüphe uyandırır. İlan fotoğraflarıyla görselle arama yap ve aynı evin başka bir ilanda başka iletişim bilgileriyle görünüp görünmediğine bak.

Kiralık ev ilanının gerçek olup olmadığını internetten nasıl kontrol ederim?

Fotoğraflarla görselle arama yap, ilanı veren hesabın geçmişine bak ve aynı evi başka sitelerde ara. Emlakçıysa yetki belgesi numarasını iste. Ama asıl kontrol internette değil, evin kendisinde: Evi bizzat görmeden kapora gönderme.

Evi görmeden kapora vermek normal mi?

Hayır, en azından tanımadığın biri için değil. Bize göre kapora ancak evi gördükten, kiraya vereni doğruladıktan ve şartlar netleştikten sonra makul. Evi görmeden kapora isteyen bir ev sahibi ya da emlakçı, kapora dolandırıcılığının en tipik işaretidir.

Kimlik fotokopimi ev sahibine göndermeli miyim?

Evi görmeden ve kiraya veren kişiyi doğrulamadan hayır. Kimlik bilgilerin kötüye kullanılabilir. Sözleşme aşamasında, kiraya verenin kimliğini ve tapuyu gördükten sonra paylaş. Mümkünse kimlik fotokopisinin üzerine ne amaçla verildiğini yaz.

Ev sahibi anahtarı kargoyla göndermeyi teklif ediyor. Güvenli mi?

Hayır. Anahtarı kargoyla göndermeyi teklif eden ve evi göstermeyen bir ev sahibi, kapora dolandırıcılığının klasik bir işaretidir. Gerçek bir ev sahibi ya da emlakçı, evi bizzat gösterir ve anahtarı sözleşme imzalandıktan sonra teslim eder.

Sonuç: evi gör, kişiyi doğrula, sonra imzala ve öde

Kapora dolandırıcılığı, kiralık ev bulmanın zorluğundan ve aceleden beslenir. Uygun bir kira, güzel fotoğraflar ve evi gösteremeyen bir ev sahibi bir araya geldiğinde dur. Evi bizzat gör, kiraya vereni ya da emlakçıyı doğrula ve ödemeyi sözleşmeyle birlikte, ev sahibinin kendi hesabına yap.

Gerçek bir ev bulduğunda da teslimi belgele ve depozitonu koru. Böylece hem dolandırıcılara karşı hem de taşınırken ve çıkarken çıkabilecek tartışmalara karşı elin güçlü olur. Ev ararken acele etmek doğal, ama kapora göndermeden önce harcayacağın bir saat, aylarca sürebilecek bir kaybı önleyebilir.