Dokumentowanie dowodów
Data na zdjęciu: jak ją dodać i sprawdzić w telefonie
Data na zdjęciu na iPhonie i Androidzie: jak dodać widoczną datę, jak sprawdzić, kiedy zrobiono zdjęcie, i które znaczniki czasu inni mogą sprawdzić.
Data na zdjęciu może pojawić się na trzy sposoby. Telefon i tak zapisuje datę i godzinę niewidocznie w każdym zdjęciu, a na iPhonie zobaczysz je, przesuwając zdjęcie w górę. Widoczną datę dodasz znakiem wodnym w aparacie wielu telefonów, aplikacją z datownikiem albo narzędziem tekstu w aplikacji ze zdjęciami. Jeśli jednak ktoś inny ma uwierzyć, kiedy zrobiono zdjęcie, żaden z tych sposobów sam nie wystarczy. Do tego potrzebne są podpisane dane o pochodzeniu albo kod weryfikacyjny, dzięki którym późniejsze zmiany stają się widoczne.
Ta różnica ma znaczenie, gdy tylko pojawia się spór, na przykład o rysę na wypożyczonym samochodzie albo zgnieciony karton przed drzwiami. Nadrukowana data wygląda przekonująco, ale każdy może ją dodać później w dowolnym edytorze. W KatiTrust budujemy aplikację aparatu do zdjęć, które każdy może sprawdzić, więc dużo myślimy o tym, co udowadnia znacznik czasu, a czego nie. Poniżej znajdziesz porównanie trzech rodzajów z instrukcjami dla iPhone'a i Androida.
Data na zdjęciu: trzy rodzaje w porównaniu
Nie każda data jest równie wiarygodna. Data wykonania w metadanych zapisuje się automatycznie, ale jest ukryta i da się ją zmienić w kilka sekund. Widoczna data na zdjęciu jest oczywista dla każdego, ale równie łatwo dodać ją po fakcie. Tylko podpisane dane o pochodzeniu albo kod weryfikacyjny sprawiają, że późniejsze zmiany są wykrywalne, a to się liczy, gdy inni mają ci uwierzyć.
| Data wykonania w metadanych | Widoczna data na zdjęciu | Podpisane dane o pochodzeniu lub kod | |
|---|---|---|---|
| Jak powstaje | automatycznie przy każdym zdjęciu, według zegara telefonu | ustawienie aparatu, aplikacja z datownikiem albo tekst dodany później | przy wykonaniu, przez aparat lub aplikację, zabezpieczona kryptografią |
| Kto ją widzi | każdy, kto otworzy informacje o zdjęciu | każdy, kto patrzy na zdjęcie | każdy, kto sprawdzi ją odpowiednim narzędziem albo kodem w przeglądarce |
| Jak łatwo ją zmienić | w kilka sekund, w aplikacji ze zdjęciami lub edytorze metadanych | jedno pole tekstowe w dowolnym edytorze | późniejsze zmiany wychodzą przy sprawdzeniu |
| Kiedy znika | często przy wysyłaniu przez komunikatory | tylko przez przycięcie albo retusz | gdy ktoś usunie podpis albo nikt jej nie sprawdzi |
| Do czego się nadaje | do własnej biblioteki zdjęć | orientacja, odbitki, pamiątki | pokazanie innym, np. wynajmującemu albo wypożyczalni |
Z pierwszego rodzaju korzystasz od lat, nawet jeśli tego nie zauważałeś. Drugi to to, co większość ludzi ma na myśli, pytając, jak dodać datę do zdjęcia. Podpisane dane o pochodzeniu są nowsze i dostępne nie na każdym telefonie. Szerszy obraz, w tym to, co sprawia, że zdjęcia przekonują w sporze, opisujemy w poradniku o tym, kiedy zdjęcie jest dowodem.
Jak sprawdzić datę zdjęcia na iPhonie i Androidzie
Data wykonania jest zapisana w danych EXIF, które telefon albo aparat wpisuje do pliku przy każdym zdjęciu. Nie potrzebujesz do tego dodatkowej aplikacji. Na komputerze z Windowsem kliknij plik prawym przyciskiem, wybierz właściwości i szukaj daty wykonania w szczegółach. Na Macu użyj Podglądu albo informacji w aplikacji Zdjęcia. Wszystkie pola i sposób usuwania lokalizacji przed udostępnieniem opisujemy w poradniku o metadanych zdjęcia.
Na iPhonie
Otwórz zdjęcie w aplikacji Zdjęcia i przesuń je w górę albo stuknij przycisk informacji. Według poradnika Apple zobaczysz urządzenie, datę i godzinę wykonania zdjęcia oraz, zależnie od zdjęcia, miejsce. Stuknij Dostosuj, żeby zmienić datę, godzinę albo lokalizację, nawet dla wielu zdjęć naraz. Opcja Przywróć przywraca pierwotną datę.
Na Androidzie
W Zdjęciach Google otwórz zdjęcie i przesuń je w górę albo wybierz Więcej, a potem Informacje. Obok daty i godziny możesz ją edytować, ale tylko w przypadku zdjęć z kopią zapasową. Telefony różnych producentów mają w swoich galeriach podobną opcję szczegółów albo informacji.
Dwie rzeczy mogą zafałszować wynik. Data wykonania pochodzi z zegara telefonu, więc jeśli zegar był źle ustawiony, data też jest błędna. A wiele komunikatorów usuwa metadane przy wysyłaniu, więc kopia, którą dostałeś, może nic nie mówić o tym, kiedy powstało zdjęcie. Jeśli metadanych nie ma, wyszukiwanie obrazem może przynajmniej pokazać, gdzie zdjęcie pojawiało się wcześniej w sieci.
Jak dodać datę do zdjęcia: widoczny datownik
Jeśli chcesz mieć datę bezpośrednio na zdjęciu, na przykład do albumu albo dokumentacji prac remontowych, masz trzy możliwości. Niektóre aplikacje aparatu nanoszą datę i godzinę już przy robieniu zdjęcia. Aplikacje z datownikiem robią to samo, często z adresem albo notatką. A datę możesz później wpisać na dowolne zdjęcie narzędziem tekstu. Na gotowym zdjęciu wszystkie trzy wyglądają podobnie.
Samsung, Xiaomi i inne: znak wodny w aparacie
W wielu telefonach z Androidem funkcja jest wbudowana w aparat, zależnie od modelu i wersji oprogramowania. W telefonach Samsung Galaxy szukaj w ustawieniach aparatu opcji znaku wodnego, w której zwykle wybierzesz, czy ma pokazywać datę i godzinę. Podobne opcje mają aparaty telefonów Xiaomi i innych producentów. Pamiętaj, że znak wodny naniesiony przy wykonaniu staje się częścią zdjęcia i nie da się go po prostu usunąć.
iPhone: dodaj datę funkcją Oznaczenia
O ile nam wiadomo, aplikacja Aparat na iPhonie nie nanosi daty na zdjęcie, a poradniki Apple nie wymieniają takiego ustawienia. Datę możesz jednak dodać później. Aplikacja Zdjęcia ma narzędzia Oznaczenia, którymi dodasz tekst, kształty i naklejki. Najpierw sprawdź datę wykonania w informacjach o zdjęciu, a potem wpisz ją jako tekst.
Android i Pixel: dodaj tekst w Zdjęciach Google
Na Pixelu albo innym telefonie z Androidem i Zdjęciami Google otwórz zdjęcie i wybierz Edytuj, potem Narzędzia i Znacznik. Wybierz Tekst, wpisz datę i godzinę i przesuń pole tam, gdzie chcesz. Według pomocy Zdjęć Google opcja Zapisz jako kopię tworzy nowe zdjęcie ze zmianami i nie modyfikuje oryginału. Przyda się, jeśli później zechcesz wersję bez daty.
Aplikacje z datownikiem
Na iPhone'a i Androida znajdziesz w sklepach mnóstwo aparatów z datownikiem. Typowa aplikacja tego rodzaju wtapia datę i godzinę w zdjęcie przy wykonaniu, a wiele dodaje adres, współrzędne GPS albo notatkę. Do własnej dokumentacji to wygodne. Zwykle nie widać jednak z zewnątrz, skąd aplikacja bierze czas i lokalizację ani czy wysyła twoje zdjęcia na swoje serwery. Przed instalacją przeczytaj politykę prywatności i sprawdź uprawnienia.
Dlaczego datę na zdjęciu łatwo podrobić
Widoczna data to tylko tekst na zdjęciu. Czy pojawiła się w chwili wykonania, czy została dopisana tydzień później, osoba patrząca na zdjęcie nie rozpozna. Nawet data, którą dodaje sam aparat, zwykle pochodzi z zegara telefonu. A ten zegar można ustawić ręcznie: według Apple wystarczy wyłączyć automatyczne ustawianie czasu, a potem samodzielnie ustawić datę i godzinę.
Data wykonania w metadanych nie jest dużo lepsza. Jak pokazaliśmy wyżej, aplikacja Zdjęcia i Zdjęcia Google pozwalają same zmienić datę i godzinę. Darmowe edytory metadanych przepisują pola bezpośrednio w pliku i nie zostawiają niczego, co zauważyłby zwykły człowiek. Nie znaczy to, że każda data kłamie. Znaczy to, że kto ci nie wierzy, łatwo podważy oba rodzaje znaczników czasu.
Odkrywcze mogą być sprzeczności. Data na zdjęciu, która nie zgadza się z datą w metadanych, to powód do pytań. Podobnie cienie, które nie pasują do podanej pory dnia, albo pogoda, która nie pasuje do daty. Jak wyłapać retusz w samym obrazie, opisujemy w poradniku, czy zdjęcie jest przerobione.
Jak usunąć datę ze zdjęcia
Widoczną datę wtopioną przez aparat przy wykonaniu trudno usunąć. Jest częścią pikseli. Zostaje przycięcie albo retusz, a oba zmieniają zdjęcie. Jeśli nie masz pewności, czy chcesz mieć datę na zdjęciu na stałe, dodawaj ją później do kopii i zachowuj oryginał.
Jeśli datę wpisałeś sam w aplikacji ze zdjęciami, jest łatwiej. Na iPhonie otwórz edytowane zdjęcie w aplikacji Zdjęcia i przywróć oryginał. W Zdjęciach Google, według pomocy, wybierz Edytuj, a potem Przywróć. Nie zadziała to przy zdjęciu zapisanym jako kopia, ale wtedy i tak masz oryginał.
Datę wykonania w metadanych zmienisz w aplikacji Zdjęcia na iPhonie albo w Zdjęciach Google, jak opisaliśmy wyżej. Żeby udostępnić zdjęcie zupełnie bez metadanych, zrób oczyszczoną kopię, na przykład we właściwościach pliku w Windowsie, co wyjaśniamy w poradniku o metadanych zdjęcia. Taka kopia traci też dane aparatu i lokalizację. Przy zdjęciach, które mogą być później potrzebne jako zapis, zawsze zachowuj oryginalny plik ze wszystkimi szczegółami.
Podpisana data: Dane identyfikujące treści
Trzeci rodzaj znacznika czasu powstaje przy wykonaniu i jest zabezpieczony kryptografią. W otwartym standardzie C2PA te informacje nazywają się Content Credentials, a w polskich Zdjęciach Google Dane identyfikujące treści. Według pomocy Zdjęć Google znajdziesz je w panelu Informacje, w sekcji „Jak to powstało”. Każda kategoria wskazuje firmę, która dostarczyła i kryptograficznie podpisała informacje. Ta sama strona zaznacza, że Dane identyfikujące treści nie informują, czy zdjęcia są prawdziwe czy fałszywe.
Dla czasu wykonania ważny jest jeden szczegół. Google podaje, że Pixel 10 dodaje Dane identyfikujące treści do zdjęć z aparatu i podpisuje znacznik czasu w chwili wykonania, także bez internetu, z użyciem chronionego zegara. Ten zegar jest według Google odizolowany od zegara, który możesz sam ustawić w Androidzie. Zmiana zegara telefonu nie zmienia więc tego znacznika.
Apple poszło własną drogą z trybem obrazu referencyjnego w najnowszych modelach Pro. W Unii Europejskiej ten tryb nie jest jednak dostępny w aplikacji Aparat, więc w Polsce nie skorzystasz z niego na co dzień.
Wszystkie te rozwiązania mają jedną granicę. Kto usunie podpisane dane, usuwa razem z nimi dowód. Zdjęcie bez Danych identyfikujących treści nie jest podejrzane, tylko niesprawdzone. A osoba po drugiej stronie musi te informacje sprawdzić, inaczej nawet najlepszy znacznik czasu przejdzie niezauważony.
Która data na zdjęciu do czego wystarczy?
Do własnej biblioteki zdjęć data wykonania w metadanych w zupełności wystarczy. Zdjęcia na iPhonie i Zdjęcia Google sortują według niej, a nikogo nie trzeba przekonywać o twoich wakacjach. Widoczna data jest tu kwestią gustu. Pomaga głównie przy odbitkach, bo data z metadanych sama nie trafi na papier.
Inaczej jest, gdy musisz komuś pokazać, w jakim stanie coś było. Typowe przypadki to zwrot wypożyczonego samochodu, opisany w poradniku o uszkodzeniu wynajętego samochodu, uszkodzona paczka albo protokół zdawczo-odbiorczy z wynajmującym. W sporze druga strona może kwestionować właśnie to, kiedy zrobiono zdjęcie. Nadrukowana data tego nie rozstrzygnie. Naszym zdaniem bardziej pomagają te kroki:
- Fotografuj na miejscu: zacznij od ujęcia ogólnego, które pokazuje miejsce i przedmiot, potem zbliżenia każdego uszkodzenia.
- Wysyłaj od razu: tego samego dnia wyślij zdjęcia e-mailem wypożyczalni, wynajmującemu albo sprzedawcy lub dodaj je w formularzu reklamacji. Ich system pokaże, że miałeś zdjęcia najpóźniej w tym momencie.
- Wysyłaj pliki: udostępniaj oryginalne pliki, a nie zrzuty ekranu, i nie polegaj tylko na komunikatorach, które usuwają metadane.
- Zachowaj oryginały: trzymaj nieedytowane pliki w drugim miejscu, na przykład w kopii w chmurze.
- Dodaj kontekst: podpisany protokół, pisemne potwierdzenie albo świadek często ważą więcej niż jakakolwiek data.
Czy to wystarczy w sporze, nie da się przewidzieć. Jak ubezpieczyciel, rzeczoznawca albo sąd oceni zdjęcia, zależy od sprawy, a znacznik czasu to jeden z kilku elementów. Przy wyższych kwotach porozmawiaj z ubezpieczycielem, prawnikiem albo punktem nieodpłatnej pomocy prawnej.
KatiTrust: czas wykonania, który da się sprawdzić kodem
Właśnie z powodu tej luki budujemy KatiTrust. Zdjęcia i filmy robisz bezpośrednio w aplikacji, a zdjęć z galerii nie da się wgrać. Każde ujęcie dostaje kod weryfikacyjny. Każdy, kto ma kod, sprawdzi bezpłatnie w przeglądarce, bez zakładania konta, że plik nie zmienił się od wykonania, kiedy go zrobiono i w przybliżeniu gdzie. Lokalizacja jest dokładna do około 10 km, nigdy co do miejsca.
Różnica w porównaniu z nadrukowaną datą jest taka: przy wykonaniu KatiTrust zapisuje cyfrowy odcisk pliku razem z czasem wykonania. Jeśli plik zostanie później zmieniony, przestaje do tego odcisku pasować. Dlatego udostępnij kod od razu, na przykład wypożyczalni albo wynajmującemu, żeby mogli go od razu sprawdzić. Zachowaj też własne kopie zdjęć.
Znaj jednak granice. Kod pokazuje, że plik jest niezmieniony, a nie to, czy scena nie była zaaranżowana albo czy czegoś nie pominięto w kadrze. Nie rozstrzygnie sporu, ale może pomóc jako zapis tego, co i kiedy utrwaliłeś. Aplikacja na Androida czeka w Google Play, wersja na iPhone'a pojawi się wkrótce.
Najczęściej zadawane pytania o datę na zdjęciu
Czym jest data na zdjęciu?
To data i godzina wykonania zdjęcia. Każdy telefon zapisuje ją niewidocznie w metadanych pliku, a zobaczysz ją w informacjach o zdjęciu. Niektóre aparaty i aplikacje nanoszą ją też widocznie na obraz. Trzeci rodzaj, podpisane dane o pochodzeniu, jest zabezpieczony kryptografią, więc późniejsze zmiany da się wykryć przy sprawdzeniu.
Jak sprawdzić, kiedy zrobiono zdjęcie?
Zwykle przez informacje o zdjęciu. Aplikacja Zdjęcia na iPhonie, Zdjęcia Google i właściwości pliku na komputerze pokazują datę wykonania z metadanych. Pochodzi ona z zegara urządzenia i da się ją zmienić. Jeśli metadane zostały usunięte, na przykład przez komunikator, z samego pliku nie odczytasz już pewnie daty.
Jak dodać datę do zdjęcia na iPhonie?
O ile nam wiadomo, aplikacja Aparat na iPhonie nie nanosi daty na zdjęcia. Zapisuje ją tylko w metadanych, które zobaczysz po przesunięciu zdjęcia w górę. Żeby była widoczna, dodaj ją jako tekst funkcją Oznaczenia w aplikacji Zdjęcia albo użyj aparatu z datownikiem, który nanosi ją przy wykonaniu.
Jak ustawić datę na zdjęciu w telefonie Samsung?
W wielu telefonach Samsung Galaxy szukaj w ustawieniach aparatu opcji znaku wodnego, w której zwykle włączysz datę i godzinę. Dostępność zależy od modelu i wersji oprogramowania. Pamiętaj, że znaku wodnego naniesionego przy wykonaniu nie da się później po prostu usunąć.
Czy datę na zdjęciu da się podrobić?
Tak, oba popularne rodzaje. Datę wykonania w metadanych zmienisz bezpośrednio w aplikacji Zdjęcia na iPhonie albo w Zdjęciach Google. Widoczna data to tylko tekst na zdjęciu i da się ją dodać w każdym edytorze. Podpisane dane o pochodzeniu trudniej podrobić, bo późniejsze zmiany wychodzą przy sprawdzeniu.
Dlaczego moje zdjęcie ma złą datę?
Możliwych przyczyn jest kilka. Data wykonania pochodzi z zegara telefonu, więc jeśli zegar był przestawiony albo ustawiony na złą strefę czasową, data na zdjęciu też jest zła. Zdjęcia z komunikatorów często nie mają już metadanych, więc galeria może sortować je według dnia zapisania. A po zmianie daty w Zdjęciach Google pobrane kopie mogą znów pokazywać pierwotną datę z aparatu.
Wnioski: data na zdjęciu, którą inni mogą sprawdzić
Datę na zdjęciu łatwo dodać. Telefon i tak zapisuje datę wykonania, a widoczna data to kwestia ustawienia aparatu, aplikacji z datownikiem albo narzędzia tekstu. Do biblioteki zdjęć i odbitek to wszystko, czego potrzebujesz.
Jeśli musisz komuś pokazać, kiedy zrobiono zdjęcie, liczą się inne rzeczy: zdjęcia wysłane od razu, oryginalne pliki, podpisany protokół i dane o pochodzeniu, które da się sprawdzić. Im szybciej druga strona dostanie twoje zdjęcia i może je zweryfikować, tym mniej miejsca na wątpliwości co do tego, kiedy powstały.
