Kiralık araç hasar: ne yapmalı, haksız bedelden korunma

Kiralık araç hasar gördüyse durumu hemen kiralama şirketine bildir, yaralı varsa 112'yi ara ve gerekiyorsa polisi ya da jandarmayı çağır. Sonra hangi güvencenin devreye girdiğine bak: aracın kaskosu, şirketin sattığı hasar muafiyeti paketi ya da kendi sigortan. Senin yapmadığın bir hasarın bedelini ödememek için aracı teslim alırken ve iade ederken fotoğrafla, videoya çek ve mevcut hasarları yola çıkmadan önce sözleşmeye işlet.

Konu küçük değil. Teslimde fark edilmeyen bir çizik, haftalar sonra bir hasar bedeli olarak karşına çıkabilir. Bu bedel bazen onarımla sınırlı kalmaz: bazı şirketler değer kaybı, aracın kiraya verilemediği günler ya da eksper ücreti gibi kalemler de isteyebilir. O çiziğin önceden orada olduğunu gösteremezsen tartışma zorlaşır.

KatiTrust'ta fotoğraflara çekildikleri anda bir doğrulama kodu veren bir kamera uygulaması geliştiriyoruz, bu yüzden bir aracın durumunu başkalarının kontrol edebileceği şekilde nasıl belgeleyeceğini çok düşünüyoruz. Aşağıda teslim ve iade için bir kontrol listesi, hasar olunca ne yapacağın, bedeli kimin ödediği ve aracı bıraktıktan sonra gelen bir talebe nasıl cevap vereceğin var.

Kiralık araç hasar: ne zaman ne yapmalı

En önemli iki an teslim alma ve iadedir. Teslimde her çiziği, göçüğü ve camdaki taş izini fotoğrafla ve videoya çek, görevliden bunları sözleşmeye ya da hasar formuna yazmasını iste. İadede aynı turu tercihen bir çalışanla birlikte tekrarla ve yazılı bir teslim belgesi al. Arada bir şey olursa hemen bildir.

Fotoğrafların bir anlaşmazlıkta ne zaman işe yaradığı ve nerede yetersiz kaldığıyla ilgili büyük resmi fotoğraf delil olur mu rehberimizde bulabilirsin.

Yola çıkmadan önce: mevcut hasarı belgele

Mantık, bir evi taşınırken ev teslim tutanağı ile belgelemeye benzer: Bir şey senin sorumluluğuna geçmeden önce durumunu kayda geçirirsin. Arkanda sıra olsa bile acele etme. Otoparklar loş olabilir, alt panelleri ve jantları görmek için telefonunun fenerini kullan. İnsanların sık atladığı yerleri kapsayan bir tur şöyle olabilir:

1. Genel görünüm: Plakayı ve otoparkı ya da park yerini gösteren bir çekimle başla.
2. Dört yan: Her yanı ve her köşeyi açılı olarak fotoğrafla, tamponları, marşpiyelleri ve tavanı da.
3. Camlar ve farlar: Ön camdaki taş izleri, farlar, stoplar ve yan aynalar.
4. Jantlar: Her jant ve lastik, çünkü kaldırım sürtmeleri kolay gözden kaçar.
5. İç mekân ve bagaj: Koltuklar, gösterge paneli, tavan döşemesi ve bagaj.
6. Yakıt ve kilometre: Yakıt ya da şarj seviyesini ve kilometreyi gösteren bir gösterge paneli fotoğrafı.
7. Belgeler: Kira sözleşmesi ya da her hasarın işaretlendiği hasar formu.

Aracın etrafında yavaşça dolaştığın ve tarihi, yeri ve fark ettiklerini söylediğin kısa bir video ekle. Yakın çekimlerde ölçek için hasarın yanına bir anahtar ya da bir bozuk para koy.

Formda olmayan bir hasar bulursan yola çıkmadan önce bankoya dön ve onu ekletmek için ısrar et. Uygulama ya da kiosk üzerinden temassız teslimde ise hasarı yola çıkmadan şirketin uygulamasıyla ya da e-postayla bildir ve o mesajı sakla. Böylece şirket, sen daha tek bir kilometre yapmadan senin bildirimine sahip olur.

Kiralık araç hasarında fotoğrafların neyi kanıtlayıp neyi kanıtlamadığı

Telefonun genellikle her fotoğrafın tarihini ve saatini, çoğu zaman da konumunu meta verilere kaydeder. Bunları nerede bulacağını fotoğraf EXIF bilgileri rehberimiz gösteriyor. Sorun şu: Bu bilgileri herkes birkaç saniyede değiştirebilir. Kiralama şirketi fotoğraflarının iadeden sonra çekildiğini söylerse meta veriler tek başına bunu çözmez.

Birkaç alışkanlıkla fotoğraflarını çok daha güçlü hale getirebilirsin. Bize göre turdan hemen sonra fotoğrafları kendine e-postayla göndermek ya da bir bulut depolamaya yüklemek işe yarar. Bu, senin ayarlamadığın ikinci bir zaman kaydı ekler. Fotoğrafları doğrudan kiralama ofisine e-postayla göndermek daha da iyidir. Orijinalleri düzenleme, kırpman gerekiyorsa kopyalarla çalış.

Yer için, aracı şube tabelasıyla ya da park yeri numarasıyla birlikte gösteren bir fotoğraf genellikle yeterlidir. Fotoğrafa görünür bir tarih ve saat koymanın yollarını fotoğrafa tarih ekleme rehberimiz anlatıyor. Aynı genel çekim, yakın çekim ve yazılı bildirim alışkanlığı, bir kargo hasarlı geldi durumunda da işe yarar.

Aracı iade ederken: anahtar kutusu değil, yazılı teslim belgesi

Bize göre en güvenli iade, bir çalışanın aracı seninle birlikte gezdiği ve yeni hasar olmadığını gösteren yazılı bir teslim belgesi verdiği iadedir. Bunun için aracı mesai saatlerinde iade etmeyi planla. Teslim saatini kaçırırsan sözleşmene göre fazladan bir günlük kira ödemen de gerekebilir.

İade alanında teslimdeki turu yakıt göstergesi ve kilometre dahil tekrarla. Şirket bir yakıt farkı isterse diye son benzin fişini sakla. Bir çalışan aracın durumunu imzayla onaylarsa o belgeyi de fotoğrafla.

Bu noktada kanun da senin tarafında. Türk Borçlar Kanunu'nun 335. maddesine göre kiraya veren, geri verme sırasında kiralananın durumunu gözden geçirmek ve kiracının sorumlu olduğu eksiklikleri ona hemen yazılı olarak bildirmek zorundadır. Bu bildirim yapılmazsa kiracı sorumluluktan kurtulur. Olağan incelemeyle görülemeyecek eksiklikler ise bunun dışındadır, bunları da kiraya veren fark ettiğinde hemen yazılı bildirmelidir. Bu genel kira kuralının somut bir araç kiralamasında nasıl uygulanacağı olaya bağlıdır.

Mesai dışında bir anahtar kutusu kullanman gerekiyorsa aracı park ettiğin yerde, şube tabelası ya da bina kadrajda olacak şekilde fotoğrafla. Anahtarı kutuya bırakırken kendini videoya çek ve fotoğrafları aynı gün şubeye e-postayla gönder. Bir çalışan kontrolü olmadan bu fotoğraflar, aracı bıraktığın andaki durumun en önemli kaydıdır.

Kiralık araç hasar görürse kim öder?

Ne ödeyeceğin güvencene ve sözleşmene bağlıdır. Kiralık araçların çoğunda zorunlu trafik sigortası ve genellikle bir kasko bulunur, ama sözleşmeler çoğu zaman senin ödeyeceğin bir muafiyet payı öngörür. Kiralama şirketleri bu payı düşüren ya da kaldıran hasar muafiyeti, mini hasar güvencesi gibi ek paketler satar. Neyin dahil olduğunu ve neyin hariç tutulduğunu sözleşmeden oku.

Kasko her durumu kapsamaz. Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları, gerekli sürücü belgesine sahip olmayan kimselerin kullanımında ve uyuşturucu ya da sınırın üzerinde alkol alınarak kullanımda meydana gelen zararları teminat dışında sayıyor. Böyle bir durumda kiralama şirketi zararı büyük olasılıkla senden ister. Sözleşmende adı geçmeyen birinin aracı kullanması da güvenceyi tehlikeye atabilir.

Kanun ayrıca seni olağan kullanımdan doğan yıpranmadan korur. Türk Borçlar Kanunu'nun 334. maddesine göre kiracı, kiralananı ne durumda teslim almışsa o durumda geri vermekle yükümlüdür, ama sözleşmeye uygun kullanım nedeniyle oluşan eskime ve bozulmalardan sorumlu değildir. Kiracının sözleşmeye aykırı kullanımdan doğan zararlar dışında önceden başka bir tazminat ödemeyi taahhüt ettiği anlaşmalar da geçersizdir.

Bir tüketici olarak araç kiraladıysan Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun da devreye girer. Kanunun 5. maddesine göre tüketiciyle müzakere edilmeden sözleşmeye konan ve dürüstlük kuralına aykırı biçimde tüketici aleyhine dengesizlik yaratan haksız şartlar kesin olarak hükümsüzdür. Bir şartın haksız olup olmadığı somut olaya göre değerlendirilir.

Hasarı bildirmeli miyim? Evet, ve kime bildireceğin

Güvende olduğun anda her hasarı sözleşmendeki numarayı kullanarak kiralama şirketine bildir. Sözleşmen genellikle bir kaza ya da hasarın nasıl ve ne zaman bildirileceğini yazar. Kasko şartları da sigortalının, yani kiralama şirketinin, hasarı öğrendiği tarihten itibaren en geç beş iş günü içinde sigortacıya bildirmesini istiyor. Şirketin bunu yapabilmesi için ona hemen haber vermen gerekir. Bize göre susmak nadiren işe yarar, çünkü şirket hasarı iadede ya da bir sonraki kiralamadan önce büyük olasılıkla fark eder.

Bir kazadan sonra şu adımları izle:

1. Güvenliği sağla: Mümkünse trafikten çık, dörtlüleri yak ve yaralı varsa 112'yi ara.
2. Tutanak ya da polis: Yalnızca maddi hasar varsa ve taraflar anlaşıyorsa bir kaza tespit tutanağı yeterli olabilir. Yaralı varsa, karşı taraf kaçtıysa ya da anlaşma yoksa polisi ya da jandarmayı çağır.
3. Her şeyi fotoğrafla: Hasarı yakından ve uzaktan, kaza yerini, diğer araçları ve plakalarını.
4. Bilgileri değiş: Diğer sürücülerin adlarını, iletişim ve sigorta bilgilerini, varsa tanıkları not et.
5. Herkese yazılı bildir: Kiralama şirketine ve gerekiyorsa kendi sigortana.

Kaza yerindeki adımları, tutanağın nasıl doldurulacağını ve hangi fotoğrafların çekileceğini kaza tespit tutanağı rehberimiz anlatıyor. Birçok kiralama sözleşmesi, güvencenin geçerli olması için tutanak ya da polis raporu ve bazen alkol raporu ister. Sözleşmende ne yazdığını kazadan önce bil.

Senin yapmadığın bir hasar mı buldun, örneğin park ettikten sonra bir göçük? Hemen fotoğrafla ve yola devam etmeden önce kiralama şirketine bildir. Park halindeki araca biri çarpıp kaçtıysa polise ya da jandarmaya başvur. Taze bir kayıt, kiralama şirketiyle konuşurken işine yarar.

Kiralık araç hasar bedeli: iade sonrası gelen talebe nasıl cevap verilir?

Hasarla ilgili bir mektup ya da e-posta, yolculuğundan günler ya da haftalar sonra gelebilir. Hemen ödeme. Yazılı cevap ver, kopyalarını sakla ve şu adımları izle:

1. Belge iste: Hasarın tarihli fotoğrafları, eksper raporu ya da onarım faturası ve iadedeki kontrol kaydı.
2. Karşılaştır: Onların fotoğraflarını kendi teslim ve iade fotoğraflarınla ve belgelerle karşılaştır.
3. Yazılı itiraz et: Bedeli neden borçlu olmadığını açıkla, fotoğraflarını ve teslim belgeni ekle. İadede yazılı bir hasar bildirimi yapılmadıysa bunu da belirt.
4. Güvenceni devreye sok: Sorumlu olabileceksen ödemeden önce hasar muafiyeti paketini ya da sigortanı devreye sok.
5. Gerekirse başvur: ALO 175 Tüketici Danışma Hattı seni doğru makama yönlendirir.

Tutar kartından çekildiyse bankanı hemen ara ve harcama itirazı sürecini sor. Uyuşmazlık sürerse tüketici hakem heyetine başvurabilirsin. Ticaret Bakanlığı'nın bilgilendirmesine göre 2026 yılı için 186.000 Türk Lirasının altındaki uyuşmazlıklarda hakem heyetine başvuru zorunlu. Başvuru elden, postayla ya da e-Devlet üzerinden Tüketici Bilgi Sistemi (TÜBİS) ile yapılabiliyor. Bu tutarın üzerindeki uyuşmazlıklarda önce arabulucuya, sonra tüketici mahkemesine gidiliyor.

Bu bir hukuki danışmanlık değil, genel çerçeve. Yüksek tutarlı bir talepte sigortanla, bir avukatla ya da baronun adli yardım bürosuyla konuş.

Kiralama bankosunda gerçek fotoğraflar: KatiTrust ne gösterir?

Sıradan fotoğrafların bir zayıf noktası var: Kiralama şirketi fotoğraflarının sonradan çekildiğini ya da düzenlendiğini söylerse senin sözün onlarınkine karşı kalır. KatiTrust'ı tam da bu boşluk için geliştiriyoruz. Fotoğrafları ve videoları doğrudan uygulamada çekersin, galeriden yükleme yapılamaz ve her çekim bir doğrulama kodu alır.

Kodları teslimde ya da iadede şubeye gönder ya da bankoda göster. Çalışanlar onları hemen ve ücretsiz olarak katitrust.com adresinde, hesap açmadan kontrol edebilir. Dosyanın çekimden beri değişmediğini, çekim zamanını ve yaklaşık konumu görürler: yaklaşık 10 kilometre hassasiyetinde, asla tam nokta değil. Videolar en fazla 20 saniye sürer, bu yüzden tam bir tur birkaç kısa klipten oluşur.

Kendi kopyalarını da sakla. Bir doğrulama kodu, bir sahnenin kurgulanıp kurgulanmadığını ya da bir hasarın kadraj dışında bırakılıp bırakılmadığını gösteremez, yaklaşık konum da tam park yerini belirlemez. Doğrulama kodlu çekimler, durumu başkalarının kontrol edebileceği şekilde belgeler ve bir kayıt olarak yardımcı olabilir, ama bir anlaşmazlığı tek başına çözmez. Android için uygulama Google Play'de, iPhone sürümü de yakında geliyor.

Sıkça sorulan sorular: kiralık araç hasar

Kiralık araç hasar görürse ne olur?

Ne ödeyeceğin sözleşmene ve güvencene bağlı. Araçta kasko olsa bile sözleşmeler çoğu zaman senin ödeyeceğin bir muafiyet payı öngörür. Şirketin sattığı hasar muafiyeti paketleri bu payı düşürebilir ya da kaldırabilir. Ehliyetsiz ya da alkollü kullanımda kasko devreye girmez. Ödemeden önce her zaman ayrıntılı bir eksper raporu ya da fatura iste.

Kiralık araç hasarını hemen bildirmeli miyim?

Evet. Güvende olduğun anda sözleşmendeki adımları izleyerek kiralama şirketine haber ver. Yaralı varsa 112'yi ara, karşı tarafla anlaşamazsan ya da karşı taraf kaçtıysa polisi ya da jandarmayı çağır. Erken bildirim, başka biri olanları anlatmadan önce senin anlatımını kayda geçirir ve şirketin sigortacıya zamanında bildirim yapmasını sağlar.

Aracı iade ettikten sonra hasar bedeli gelirse ne yapmalıyım?

Hemen ödeme. Yazılı olarak hasarın tarihli fotoğraflarını, eksper raporunu ya da faturayı ve iadedeki kontrol kaydını iste, sonra kendi teslim ve iade fotoğraflarınla karşılaştır. Türk Borçlar Kanunu'na göre kiraya veren, sorumlu olduğun eksiklikleri iade sırasında hemen yazılı bildirmelidir. Talebe yazılı itiraz et, gerekirse tüketici hakem heyetine başvur.

Araç kiralama hasar muafiyeti nedir?

Kiralama şirketlerinin ek bir ücretle sattığı, hasar durumunda senin ödeyeceğin payı düşüren ya da kaldıran güvencedir. Adı şirkete göre değişir, örneğin mini hasar güvencesi. Lastik, cam, far, ehliyetsiz ya da alkollü kullanım gibi istisnalar olabilir. Ne kapsandığını sözleşmeden ya da şirketten yazılı olarak öğren.

Kiralık araç hasar bedeli ne kadar tutar?

Standart bir tutar yok. Bedel onarıma, güvencene, kira sözleşmene ve olayın koşullarına bağlıdır. Bazı şirketler onarımın yanında değer kaybı, aracın kiraya verilemediği günler ya da eksper ücreti de isteyebilir. Her zaman kalem kalem ayrılmış bir eksper raporu ya da fatura iste ve hesaplamayı kendi fotoğraflarınla karşılaştır.

Hasar formu nedir?

Teslim ve iadede aracın mevcut hasarlarının işaretlendiği form ya da çizimdir. Bunu kontrol etmeli, eksikleri ekletmeli ve fotoğraflamalısın. Bir olaydan sonra ise kiralama şirketine olanları anlattığın bildirim ya da kaza tespit tutanağı devreye girer. Bütün bu belgelerin kopyalarını kendi fotoğraflarınla birlikte sakla.

Aracı belgelemek için video yeterli mi?

Etrafında dolaşılan bir video iyi bir genel bakış sunar, ama küçük çizikler çoğu zaman videoda zor görünür. Her hasarlı noktanın yakın çekim fotoğraflarını, yakıt göstergesinin ve kilometrenin bir fotoğrafını ve hasarların işlendiği formun bir fotoğrafını ekle. Video, görevlinin notlarını tamamlar, onların yerini tutmaz.

Sonuç: iki dikkatli tur, sonraki bir tartışmadan iyidir

Bize göre kiralık araç hasar tartışmalarının çoğu aceleyle yapılan bir teslimde ya da kimsenin olmadığı bir iadede başlar. Yola çıkmadan önce her izi belgelersen, forma işletirsen ve aracı bir çalışana teslim edersen, bir talep gelirse ihtiyacın olan her şey elinde olur.

Bir şey olursa hemen bildir ve doğru güvencenin devreye girmesini sağla. Sözleşmeyi, muafiyet paketini ve kasko istisnalarını yola çıkmadan önce oku. Yolculuktan sonra bir fatura gelirse yazılı cevap ver, kanıt iste ve gerekirse bankanın harcama itirazı sürecini ve tüketici hakem heyetini kullan.