Sahibinden sahte ilan nasıl anlaşılır? 8 satıcı kontrolü

Bir sahibinden sahte ilanını çoğu zaman ödeme yapmadan önce fark edebilirsin. İpuçları hep aynı yerlerde çıkar: yeni açılmış bir hesap, satıcıya ait olmayan fotoğraflar, yazışmadaki acele ve ürünü görmeden kapora ya da havale isteği. Bu yüzden önce profile, fotoğraflara ve ödeme yoluna bak, para ancak ondan sonra el değiştirsin. İlanda görünmeyen bir ayrıntının yeni çekilmiş fotoğrafını istemek, ürünü gerçekten elinde tutanı birkaç dakikada ortaya çıkarır.

katitrust'ta fotoğrafları başkalarının doğrulayabildiği bir kamera uygulaması geliştiriyoruz, bu yüzden ilan fotoğraflarının ne kadar kolay kopyalandığını her gün görüyoruz. Aşağıda kontrolleri mantıklı bir sırayla bulacaksın. Alıcıları ve satıcıları hedef alan yöntemlerin genel resmini sahibinden dolandırıcılığı rehberimizde topladık.

Sahibinden sahte ilan nasıl anlaşılır: uyarı işaretleri

Sahte bir ilanın arkasında, elinde olmayan bir ürünü satan biri vardır. Tipik işaretler piyasanın çok altında bir fiyat, yeni bir hesap, başka yerden alınmış fotoğraflar ve ürünü görmeden kapora ya da IBAN'a havale isteğidir. Bu işaretlerden ne kadar çoğu bir aradaysa, vazgeçmek için o kadar çok sebebin vardır. Tek bir işaret bile daha dikkatli bakmanı gerektirir.

En sık karşılaşılan işaretler şunlar:

1. Fazla ucuz: Fiyat, benzer ilanların çok altında.
2. Yeni hesap: Satıcı platforma birkaç gün önce katılmış ve başka satışı görünmüyor.
3. Katalog fotoğrafları: Görseller bir evden değil, bir online mağazadan çıkmış gibi.
4. Sadece kargo: Satıcı başka bir şehirde, ürünü göstermesi ya da elden vermesi mümkün değil.
5. Platform dışında ödeme: Para Param Güvende yerine kapora ya da havaleyle istenir.
6. Uygulamadan çıkma isteği: Yazışmanın hemen WhatsApp'a ya da telefona taşınması istenir.

Emniyet Genel Müdürlüğü, piyasa fiyatının çok altında sunulan akıllı telefon ve elektronik ürün ilanlarını açıkça dolandırıcılık amaçlı reklamlar olarak niteliyor. Emniyet, alacağın ürünün fiyatını mutlaka piyasa değeriyle karşılaştırmanı da öneriyor.

Sahte satıcı nasıl anlaşılır: profil ve diğer ilanlar

Satıcının profiline bakmak bir dakika sürer ve çok şey söyler. Hesabın ne zamandan beri var olduğuna, satıcının başka hangi ilanları yayımladığına ve geçmişte neler sattığına dikkat et. Yıllardır aktif olan ve ilanları birbirine uyan bir hesap iyi bir işarettir. Dün açılmış ve aynı anda birkaç pahalı cihaz satan bir hesap ise tam tersidir.

İlanların bir bütün oluşturup oluşturmadığına da bak. Kullanılmış bir bisiklet, bir koltuk ve birkaç kıyafet bir evden çıkmış gibi durur. Aynı kişinin kutusu açılmamış bir oyun konsolu, profesyonel bir fotoğraf makinesi ve marka bir çanta sattığını, hepsinin de büyük indirimli olduğunu görüyorsan dikkatli ol. Bireysel satıcılarda pahalı ürünlerden oluşan karışık bir vitrin nadirdir.

Yine de iyi görünen bir profil tek başına yeterli değildir. Dolandırıcılar, oltalama linkleriyle ele geçirdikleri eski ve güvenilir görünen hesapları da kullanır. Uzun bir geçmiş riski azaltır ama dolandırıcılık ihtimalini ortadan kaldırmaz. Bu yüzden diğer kontrolleri de atlama.

Araba ve ev ilanlarında EİDS doğrulaması neyi gösterir

Araç ve emlak ilanlarında Türkiye'ye özgü bir kontrol var: Ticaret Bakanlığının Elektronik İlan Doğrulama Sistemi (EİDS). Bakanlığa göre ilan platformlarında 1 Kasım 2023'ten bu yana araç ve emlak ilanı verenlerin kimliği doğrulanıyor. Taşıt ilanlarında yetki doğrulaması 16 Haziran 2025'ten itibaren tüm ilanlar için zorunlu. Böylece bir araç ilanını yalnızca aracın sahibi, eşi, birinci ve ikinci derece kan hısımları ya da sahibin yetkilendirdiği yetki belgeli galeriler verebiliyor.

Emlak ilanlarında da aynı mantık geçerli. Bakanlığın Haziran 2026 tarihli açıklamasına göre kimlik ve yetki doğrulaması artık tüm taşınmaz ve taşıt ilanları için zorunlu. Kural Instagram, Facebook ve WhatsApp'ta verilen ilanları da kapsıyor. Bakanlık, sosyal medyadaki doğrulanmamış emlak ve araç ilanlarına itibar etmemeni öneriyor.

Bu doğrulamanın bir sınırı var. İlanın yetkili biri tarafından verildiğini gösterir, ama seninle WhatsApp'tan yazışan kişinin ilan sahibi olduğunu göstermez. Üçgen dolandırıcılıkta tam olarak bu açık kullanılır: dolandırıcı gerçek bir ilanı kopyalar ve kendini araya sokar. Araç alırken neye dikkat etmen gerektiğini ikinci el araba alırken, kiralık evde ise kapora dolandırıcılığı rehberimizde anlattık.

Fotoğraflar ve açıklama gerçekten satıcıya mı ait?

Sahte ilanların çoğu, satıcının hiç çekmediği fotoğraflar kullanır. Bunlar başka ilanlardan, online mağazalardan ya da üreticinin sitesinden alınır. Google Lens, Yandex ya da TinEye ile görselle arama yaptığında, aynı resmin başka bir şehirdeki eski bir ilanda ya da bir mağazada çıkıp çıkmadığını çoğu zaman birkaç dakikada görürsün.

Arama bir sonuç vermezse fotoğraf yine de satıcıya ait olmayabilir. Yeni çekilmiş, düzenlenmiş ya da yapay zekayla üretilmiş görseller genellikle aramada çıkmaz. Arka plana, ışığa ve hikâyeyle uyuşması gereken ayrıntılara bak: priz tipi, oda, ürünün üzerindeki kullanım izleri. Daha fazla kontrolü fotoğraf gerçek mi rehberimizde bulabilirsin.

Açıklama da ipucu verir. Üreticiden kopyalanmış teknik bilgiler, kişisel tek bir cümle olmaması ve kullanım durumu hakkında hiçbir şey söylenmemesi, kendi eşyasını satan birine uymaz. Gerçek satıcılar genellikle ürünü ne zamandır kullandığını, neden sattığını ve kutudan neler çıktığını yazar.

Yazışma ele verir: acele, bahaneler ve linkler

Sahte satıcılar çoğu zaman ilandan çok sohbette belli olur. En tipik işaret acelecidir: Çok sayıda alıcı varmış, hemen karar vermen gerekiyormuş. Buna, ürünü neden gösteremeyeceğine dair bahaneler eşlik eder: iş seyahati, ürünü saklayan bir akraba ya da başka bir şehirde bekleyen kargo. Ürünü gerçekten satan biri, görmek istemene genellikle itiraz etmez.

Linklere de dikkat et. sahibinden.com, Param Güvende hizmetinin yalnızca kendi sitesi ya da uygulaması üzerinden kullanılmasını, SMS, e-posta veya WhatsApp ile gelen linklerle işlem yapılmamasını istiyor. Satıcı sana “güvenli ödeme” adıyla bir link gönderiyorsa, büyük ihtimalle sahibinden.com'a benzeyen ama ona ait olmayan bir sayfadır. İlanı kendin aç ve satın almayı ilan sayfasından başlat.

Aynı yöntemler başka platformlarda da karşına çıkar. letgo'daki sahte linkleri ve kapora isteklerini letgo dolandırıcılığı rehberimizde ayrıca anlattık.

Satıcıdan ilanda olmayan bir ayrıntının yeni fotoğrafını iste

En basit test, henüz var olmayan bir fotoğrafı istemektir. İlanda görünmeyen bir ayrıntıyı iste: ürünün arkası, seri numarası, etiketi ya da şarj aleti. Ürün elinde olan biri böyle bir fotoğrafı birkaç dakikada gönderir. Satıcı oyalanıyorsa, eski bir resim gönderiyorsa ya da birden ortadan kayboluyorsa bu da bir cevaptır.

Ama sohbette gelen sıradan bir fotoğraf da eski ya da kopya olabilir. katitrust'u bunun için geliştiriyoruz: Satıcı ürünü doğrudan uygulamada fotoğraflar, galeriden yükleme yapılamaz. Her çekim bir doğrulama kodu alır. Sen bu kodu tarayıcıda ücretsiz ve hesap açmadan kontrol edersin, ayrıntıları ödemeden önce ürünü kontrol et sayfamızda bulabilirsin.

Fotoğrafın ne zaman çekildiğini, yaklaşık nerede çekildiğini (yaklaşık 10 kilometre hassasiyetle) ve dosyanın o andan beri değişmediğini görürsün. Kod, fotoğrafı kimin çektiğini ya da sahnenin kurgulanıp kurgulanmadığını göstermez. Diğer kontrollerin ve güvenli bir ödeme yolunun yerini tutmaz. Android uygulaması Google Play'de, iPhone sürümü yakında geliyor.

Elden alışverişte ürünü ve satıcıyı yerinde kontrol et

Ürünü elden alabiliyorsan, bu genellikle en güvenli yoldur. Kalabalık ve herkese açık bir yerde buluş, pahalı ürünlerde yanına bir arkadaşını al. Ödemeden önce ürünü sakin bir şekilde dene: cihazı aç, kutuyu ve aksesuarları kontrol et, seri numarasını faturayla karşılaştır.

İkinci el telefon alıyorsan bir adım daha ekle. Ekranda görünen IMEI numarasının kutudakiyle aynı olup olmadığına bak ve e-Devlet'teki IMEI sorgulama hizmetiyle cihazın kaydını kontrol et. Dürüst bir satıcı buna itiraz etmez.

Her şey yerindeyse ödemeyi yap, nakit ya da ürünü denedikten sonra kendi gönderdiğin bir havaleyle. Satıcı ürünü kontrol etmene izin vermiyorsa ya da parayı buluşmadan önce istiyorsa alışverişten vazgeç. Biletlerin kendine özgü riskleri var, onları bilet dolandırıcılığı rehberimizde topladık.

Ödemeyi Param Güvende ile yap, kapora ve havaleyle değil

İyi kontrol edilmiş bir satıcıya bile parayı en iyi korumalı bir yoldan gönderirsin. sahibinden.com'un Param Güvende süreçleri sayfasına göre satın alma, ilan sayfasındaki “Param Güvende ile Satın Al” düğmesiyle başlıyor. Ödeme platform içinde kartla yapılıyor ve para, sen ürünü teslim alıp onaylayana kadar satıcıya geçmiyor. Platformun karşılaştırmasını Param Güvende rehberimizde yaptık.

Tanımadığın birinin IBAN'ına giden havale ve kapora ise böyle bir koruma taşımaz. Para çoğu zaman kiralık hesaplara gider ve dakikalar içinde başka yerlere aktarılır. Neden bu kadar sık istendiğini IBAN dolandırıcılığı yazımızda anlattık. Türkiye Bankalar Birliği de dolandırıcılık e-kitabında online alışverişte sanal kart kullanmanı ve fiyatı değerinin çok altında olan ilanlardan gelen linklere tıklamamanı öneriyor.

Sahibinden sahte ilan şikayet: satıcıyı nasıl bildirirsin

Sahte bir satıcıyla karşılaştıysan ilanı ve kullanıcıyı sahibinden.com'a bildir. Bunu ilan sayfasından ya da mesajlaşma ekranından yapabilirsin. Kısaca ne gördüğünü yaz: kopya fotoğraflar, kapora isteği ya da WhatsApp'tan gelen bir link. Böylece platform hesabı bir sonraki alıcıya ulaşmadan inceleyebilir. Yazışmayı kes, linklere tıklama ve kimlik fotokopisi ya da banka bilgisi gönderme.

Ödemeyi çoktan yaptıysan her saat önemli. Hemen bankanı ara ve işlemi bildir. İlanın, profilin ve yazışmanın ekran görüntülerini al. Sonra olayı anlatan imzalı bir dilekçe hazırla ve suç duyurusu için polise ya da Cumhuriyet Başsavcılığına götür. Emniyetin siber suçlarla ilgili sıkça sorulan soruları, dilekçenin e-postayla değil elden verilmesini istiyor. Bütün adımları sahibinden'de dolandırıldım rehberimizde bulabilirsin.

Sıkça sorulan sorular: sahibinden sahte ilan

Sahibinden'de sahte ilan nasıl anlaşılır?

Birkaç işarete birlikte bak: yeni ve boş bir hesap, piyasanın çok altında bir fiyat, başka yerlerde de çıkan fotoğraflar, ürünü göstermemek için bahaneler ve Param Güvende yerine kapora ya da havale isteği. Ayrıca ilanda görünmeyen bir ayrıntının yeni çekilmiş fotoğrafını iste.

Sahibinden'de satıcı nasıl şikayet edilir?

İlanı ilan sayfasından, kullanıcıyı da mesajlaşma ekranından bildirebilirsin. Neyi şüpheli bulduğunu kısaca açıkla, örneğin kopya fotoğrafları ya da platform dışı ödeme isteğini. Para kaybettiysen ayrıca bankana başvur ve imzalı bir dilekçeyle suç duyurusunda bulun.

EİDS doğrulaması olan bir ilan güvenli midir?

Daha güvenlidir ama garanti değildir. EİDS, araç ve emlak ilanını yetkili birinin verdiğini doğrular. Seninle yazışan kişinin gerçekten ilan sahibi olduğunu göstermez. Dolandırıcılar gerçek ilanları kopyalayıp araya girebilir. Araçta parayı noterdeki Güvenli Ödeme Sistemi üzerinden öde, kiralık evde de evi görmeden kapora gönderme.

Değerlendirmesi çok olan bir satıcı güvenilir midir?

Boş bir hesaptan daha güvenilirdir ama garanti değildir. Dolandırıcılar uzun geçmişi olan hesapları da ele geçirebilir. Bu yüzden ödeme yoluna, fotoğraflara ve sohbetteki davranışa yine bak, ödemeyi de platformun kendi sistemiyle ya da ürünü gördükten sonra yap.

Satıcıdan yeni bir fotoğraf istemek kaba mı?

Hayır, ciddi satıcılar buna genellikle sakin yaklaşır. İlanda olmayan bir ayrıntıyı nazikçe iste, örneğin seri numarasını ya da ürünün arkasını. katitrust doğrulama kodu ile fotoğrafın ne zaman çekildiğini ve düzenlenmediğini de görürsün.

Sahte bir satıcıya ödeme yaptıysam ne yapmalıyım?

Hemen bankanı ara ve işlemi bildir, kart bilgilerini bir sayfaya girdiysen kartını kapattır. İlanın, profilin ve yazışmanın ekran görüntülerini sakla, kullanıcıyı platforma bildir ve imzalı bir dilekçeyle suç duyurusunda bulun. Ne kadar hızlı davranırsan paranın bir kısmını durdurma şansın o kadar artar.

Sonuç: sahibinden sahte ilanı, ödemeden önceki birkaç dakikada yakalanır

Sahte satıcıların çoğu basit sorular karşısında tökezler. Bir sahibinden sahte ilanından korunmak için profile bak, fotoğraflarla görselle arama yap ve yazışmayı dikkatle oku. İlanda olmayan bir ayrıntının yeni fotoğrafını iste, ödemeyi de yalnızca Param Güvende ile ya da ürünü elden görüp denedikten sonra yap. Bu birkaç dakika, olası bir kaybın yanında çok küçük bir zahmettir.

Bir şey içine sinmiyorsa, ne kadar cazip görünürse görünsün fırsatı bırak. Gerçek bir fırsat haftaya da karşına çıkar, dürüst bir satıcı da ödemeden önce kontrol etmek istemeni anlar.